Wat is het, hoe gevaarlijk is het en wat doe je eraan? Spyware: een stiekem probleem

Wie met enige regelmaat over het internet surft, kent het probleem beslist: plotseling verschijnen overal pop‑ups, je startpagina wordt zomaar veranderd, je browser loopt regelmatig vast en de computer wordt steeds trager met opstarten. Onmiskenbaar symptomen van de aanwezigheid van Spyware. Maar wat is dat eigenlijk, hoe gevaarlijk is het en wat doe je eraan?

Spyware wordt opgepikt bij normale internet‑activiteiten. Alle van reclame voorziene websites verspreiden Spyware. Het uitwisselen van muziek-, software- en fotobestanden lokt Spyware uit en zelfs het installeren van softwareprogramma’s zonder eerst de gebruikerslicentie te lezen kan Spyware uitnodigen. Spyware registreert een groot aantal gegevens over het internetgedrag van de gebruiker. Welke websites worden bezocht, hoeveel tijd op het internet wordt doorgebracht, hoeveel mail hij ontvangt. Dergelijke gegevens worden doorgestuurd naar de ontwikkelaar van de software, die daarmee een omvangrijk archief met persoonlijke informatie verkrijgt. Banners kunnen met behulp van deze gegevens worden afgestemd op gebruikers en het wordt zelfs mogelijk om ongewenste e‑mail op maat toe te sturen.

Voor de gebruiker van een pc heeft Spyware geen enkel nut. De aanwezigheid hiervan op een pc heeft echter nog meer mogelijke consequenties, zoals de diefstal van identiteiten. Hoe wijd verbreid Spyware is, blijkt wel uit een recent onderzoek door Earthlink en Webroot. Maar liefst negen van de tien pc’s met een internetverbinding blijken in meer of mindere mate met Spyware geïnfecteerd te zijn. Op de gemiddelde computer bleken maar liefst 27 Spyware-programma’s te staan. Ruim negentig procent van de IT-managers bij grote bedrijven geeft aan grote problemen met Spyware te hebben.

Het is zelfs voor de ervaren computergebruiker niet eenvoudig om zich van Spyware te ontdoen. Een firewall waarschuwt wanneer een programma verbinding wil maken met het internet. Dit indiceert een deel van de Spyware, maar controleert niet alle Spyware. Het nadeel hiervan is wel dat men niet kan zien welke persoonsgegevens er worden doorgespeeld. Men kan ook anti‑spyware‑programma’s installeren of ervoor kiezen de Spyware handmatig te verwijderen. Dit is echter een zeer onhandige methode. Het volstaat namelijk niet om gewoon de software die Spyware bevat te verwijderen, omdat de Spyware zelf actief blijft. Verwijder je bijvoorbeeld CuteFTP, dan blijft Radiate gewoon aanwezig en actief. Het is ook zeer moeilijk te herkennen omdat Spyware gecodeerd wordt. Wel zijn er goede handleidingen te vinden op het internet, waar stap voor stap wordt uitgelegd hoe deze plaag kan worden bestreden. Houd er wel rekening mee dat de nieuwere Spyware zich steeds dieper in het operating system nestelt, waardoor het risico ontstaat dat tijdens het verwijderen ook bepaalde essentiële systeembestanden verloren gaan. Vooraf een backup maken is dan ook beslist aan te raden. Gelukkig bestaan er een aantal goede anti-spyware-programma’s. Gratis probeerversies hiervan kunnen gedownload worden vanaf de site www.spychecker.com. Wie wil weten of een bepaald programma Spyware bevat, kan dit ook op deze site controleren. Nadeel is dat deze lijst niet compleet is.