Taakinhoud veel breder dan voorheen

De veranderende rol van de dataprofessional

Tot voor kort leek de rol voor de database-administrator (DBA) en voor de database-ontwikkelaar binnen een onderneming duidelijk. De database-administrator had als taak ervoor te zorgen dat de database getuned was en verder naar behoren functioneerde, terwijl de ontwikkelaars de applicaties die op de database draaiden assembleerden en testen. Maar ook hier geldt dat verandering de enige constante is en omdat voor de meeste ondernemingen data tegenwoordig het meest kostbare bezit is, zullen de rollen die zowel de DBA als de ontwikkelaar vervullen ook moeten evolueren.

Van de dataprofessionals van vandaag wordt veel meer gevraagd. Ze moeten ook begrijpen waar data vandaan komt, waar data uiteindelijk wordt gebruikt, hóe het wordt ingezet en hoe data wordt gewijzigd. Van hen wordt tegenwoordig gevraagd steeds meer met steeds minder hulpmiddelen te managen en ten aanzien van het bedrijf steeds meer flexibiliteit tentoon te spreiden. Kortom, ze moeten meer begrijpen van de business achter de data.

Om beter inzicht te krijgen in deze veranderende taakinhoud en verantwoordelijkheden, verrichtte Unisphere Research afgelopen najaar in opdracht van de Independent Oracle Users Group (IOUG) een onderzoek onder IOUG-leden. Hiervoor werd een Web-based onderzoeksinstrument ingezet, waarmee de reacties van 329 respondenten werden verzameld. Oracle’s kracht in het segment van de grotere ondernemingen kwam hierbij duidelijk naar voren, want 91% van de reacties was afkomstig van bedrijven met meer dan honderd werknemers. Het overgrote deel daarvan (86%) was afkomstig uit de Verenigde Staten, terwijl 6% van de reacties uit Europa kwam. Meer dan de helft (57%) was DBA, het overige deel van de respons kwam van managers, ontwikkelaars en ontwerpers.

Taakinhoud omvat scala aan -activiteiten
Naast vele andere bevindingen kwam uit het onderzoek naar voren dat de taakinhoud van veel Oracle-site administrators of managers naast beheerstaken inmiddels een heel scala aan andere activiteiten omvat. Het onderzoek had betrekking op zeven sleutelgebieden van data-management: database-beheer, configuratie-management, performance monitoring, data modeling, data integration, applicatie-ontwikkeling en data security. Het taakgebied van de meeste Oracle-managers en -professionals blijkt zich niet tot één van deze categorieën te beperken, want slechts 8% geeft aan dat hun baan maar één enkele taak omvat. Het overgrote deel — 74% — gaf aan dat hun taakgebied zich over ten minste vier van deze categorieën uitstrekt. Bijna eenderde deel gaf zelfs aan dat hun werk zich over nagenoeg al deze taakgebieden uitstrekt.

Meer begrip van zakelijk gebruik
Wat is dan de drijvende kracht achter deze toch niet geringe uitbreiding van het takenpakket? Terugdringen van kosten (onder meer door consolidatie), beveiligingsaspecten en naleving van wet- en regelgeving. Daar komt nog bij dat veel DBA’s niet langer focussen op één merk database; organisaties maken van verschillende (commerciële en open-source) producten gebruik om invulling aan hun behoeften te geven. Van DBA’s wordt gevraagd het zakelijk doel en de definitie van de data die zij managen te doorgronden, evenals de technologische ondersteuning van de Database Management Systemen (DBMS’en) die zij beheren. Dit dwingt dataprofessionals naar een meer pro-actieve rol. Een nieuwe rol die vraagt om een beter (lees: uitgebreider) begrip van het zakelijk gebruik van de verschillende databases binnen de organisatie, maar ook van het ontwikkelen van standaarden ten behoeve van het meten van de kwaliteit en de toepasbaarheid van de data voor zakelijke doelen. Daartoe behoort dan ook het voorbereiden van methoden en processen die de data en de content naar het gewenste kwaliteitsniveau kunnen tillen. Dataprofessionals zullen zichzelf steeds meer moeten profileren op vlakken als ontwikkeling en handhaving en moeten een voorname rol gaan spelen bij ‘data governance’-initiatieven.

Specifieke tools ontbreken vaak
Ondanks de vaak forse verbreding van hun taakgebied, geven de meeste ondervraagden aan geen toegang te hebben tot specifieke tools voor het uitvoeren van de vele taken, die vaak over meerdere platforms verdeeld zijn. Ze vertrouwen op handmatige scripting of een combinatie van tools en scripts om hun taken uit te voeren. Een ware uitdaging, want drie van de vier dataprofessionals managen ook nog een secundaire database-omgeving, in de meeste gevallen met uiteenlopende taken.

Veel respondenten lieten weten te begrijpen dat hun takenpakket en daarmee hun verantwoordelijkheden zich meer moeten richten op de business-kant. Ze zijn daardoor onder aanzienlijke druk komen te staan om efficiëntieslagen te maken, die buiten de scope van hun oorspronkelijke Oracle-training vallen.
‘De rol van de DBA begint openingen te bieden om op strategisch niveau te kunnen werken, zij het dat dit natuurlijk afhangt van de individuele mogelijkheden van de DBA om buiten de kaders van de traditionele DBA-rol te kunnen werken’, stelde één van de deelnemers, een technisch specialist bij een grote retailer. ‘De reden dat dit soort kansen ontstaan is dat data steeds meer als activa wordt gezien. Naarmate het belang van data toeneemt, komen DBA’s steeds meer in de positie om zich uit te spreken over de integriteit, de beschikbaarheid en het managen van die data. Dit is vooral het geval bij businesses waarbij goederen en services in toenemende mate on-line benaderd worden.’

Een hoogwaardiger takenpakket
Een gelijksoortige reactie kwam van een andere dataspecialist, eveneens werkzaam bij een grote retailer.
‘De DBA-rol geeft meer toegang tot het business-proces en kent interactie met zowel gebruikers als ontwikkelteams. De DBA van vandaag heeft een beter begrip van de architectuur — systemen en processen — wat gezien kan worden als een groot voordeel voor het bedrijf en van toegevoegde waarde voor de IT-infrastructuur. Nu systemen stabieler worden, is de tijd die wordt besteed aan beheerstaken aanmerkelijk gereduceerd. Dit geeft de DBA meer ruimte om kennis op te doen van de business-omgeving.’

De rollen van DBA’s en andere dataprofessionals verschuiven duidelijk in de richting van meer strategische business-processen: dataprofessionals besteden minder tijd aan technische details, maar meer aan hoogwaardiger taken. Hieronder vallen zaken als de database meer compliant maken, evenals taken op het gebied van security en toegang. Er is een bredere blik nodig, waarbij steeds vaker honderden servers worden gemanaged, in plaats van één enkele applicatie. Met dit gegeven in gedachten, werd aan de deelnemers gevraagd wat zij voor het komende jaar zien als de top-drie aan uitdagingen in data-management. Bijna twee van de vijf respondenten (39%) zette data security op de eerste plaats, gevolgd door data recovery en hoge beschikbaarheid (36%).

Beheer neemt nog wel meeste tijd in beslag
Het overgrote deel — 78% — van de bevraagde IOUG-leden gaf aan rechtstreeks betrokken te zijn bij database-beheer, waaronder traditionele DBA-taakgebieden als beschikbaarheid, space management, schemawijzigingen, netwerkverbindingen, performance management en capaciteitsplanning. Zoals uit figuur 2 valt op te maken, neemt database-beheer nog steeds het leeuwendeel van de tijd van de Oracle data-managers in beslag. Ongeveer 40% schat in dat meer dan de helft van hun tijd met deze beheerstaken wordt gevuld. Opmerkelijk is dat 35% in het afgelopen jaar meer tijd aan beheer van de database kwijt is geweest, dan in het voorgaande jaar. Volgens 47% is deze hoeveelheid tijd ongeveer gelijk gebleven.

Het onderzoek onder de IOUG-leden laat zien dat 67% direct betrokken is bij data-integratie en dataverplaatsing. Hieronder is inbegrepen ontwikkeling van en assistentie bij strategieën voor het verzamelen, transformeren en toegang verschaffen tot gegevens, assistentie bij extract-transform load (ETL)-processen en assistentie bij integratie van bedrijfsbrede informatie. De respondenten gaven aan (zie figuur 3) dat het grootste deel van hun tijd gaat zitten in het assisteren bij ontwikkeling van strategieën voor het verzamelen, transformeren en toegankelijk maken van gegevens.